Smartsediment

Smartsediment is een samenwerking van Nederlandse en Vlaamse partijen met als doel het herstel van het evenwicht tussen biodiversiteit, bodem en andere functies in de Scheldedelta door middel van slim sedimentgebruik. Dit is hard nodig, want de natuur in de Oosterschelde, de Westerschelde, de Boven-, Beneden- en Zeeschelde staat sterk onder druk. 

Met behulp van Europese subsidie werken we aan verschillende projecten om daar verandering in te brengen. De delta van de Schelde kent een economisch sterke ontwikkeling met onder andere Antwerpen als wereldhaven. Het Schelde-estuarium en de Oosterschelde is beschermd als Natura2000 gebied en vormt een uniek natuurgebied voor de grensregio. Deze verschillende ‘zeearmen’ kunnen niet los van elkaar gezien worden en ze leveren een waaier aan waardevolle ecosystemen en biodiversiteit. Helaas staan beide zeearmen de laatste jaren sterk onder druk.  


Roggenplaat

De Roggenplaatsuppletie is afgerond.  Op 4 februari 2020 heeft de Nederlandse Minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen de officiële afronding van de uitgevoerde Roggenplaatsuppletie gemarkeerd. Zij deed dit door een plaquette te onthullen die geplaatst wordt in de Plompe Toren bij Burgh-Sluis op Schouwen-Duiveland. Met het ophogen van de Roggenplaat is deze voedselrijke zandplaat voor de komende 25 jaren behouden. Om versneld herstel op de plaat te stimuleren, zijn er proefvakken opgehoogd met een laagje voedselrijk zand van de Roggenplaat. Op een aantal locaties zijn in totaal 16,4 ton kokkels uitgestort. Deze methode bleek succesvol. Zo’n 95 tot 98% van de kokkels groef zich vrijwel gelijk in in het nieuwe zand en daardoor blijft bodemleven continu aanwezig. Belangrijk voor vogels die nu foerageren en een goede les voor mogelijke toekomstige zandsuppleties. 

Fort Filip: Opruimen zware verontreiniging én aanleg getijdennatuur ineen

Op 17 februari 2020 is gestart met de aanleg van een getijdendam in de Schelde bij het voormalig Fort St. Filips. De dam wordt loodrecht op de stroomrichting van de Schelde geplaatst om de stroming van het water plaatselijk af te remmen. Op die manier kan er een zone van 20 hectare aan waardevolle getijdennatuur ontstaan: slikken en schorren, die door de dam minder kans lopen om weggespoeld te worden door de Schelde. De dam wordt opgebouwd uit baggerspecie (sediment) uit de Schelde.  Door het sediment af te graven en te gebruiken voor de aanleg van de dam, wordt de Scheldeoever zachter en vermindert de sterke getijdenwerking lokaal.  De werken zullen in oktober 2020 afgerond zijn. 

Ecosysteemdiensttool 

De Oosterschelde en de Westerschelde leveren ecosysteemdiensten. Slim gebruik van sediment heeft gevolgen voor de voedselvoorziening (vooral van belang in de Oosterschelde), de CO2-opslag (belangrijk i.v.m. de klimaatverandering) en de zuivering van afvalwater. Ook de veiligheid van de rivieren kan wijzigen door ‘smartsediment’; slim gebruik maken van zand en slib kan dijken verstevigen.
Om te weten hoe natuurontwikkeling (en dus sedimentbeheer) de ecosysteemdiensten beïnvloedt, is een Ecosysteemdienst-tool ontwikkeld. Deze tool wordt getest in samenwerking met de Universiteit van Antwerpen. 
Tot nu toe was niet goed bekend welk effect sedimentbeheer heeft op ecosysteemdiensten. Door kennis hierover wordt het duidelijker welke voordelen natuurontwikkeling heeft voor de mens. 

Proefstorting Suikerplaat

Maritieme Toegang voert het baggerwerk uit dat nodig is om de maritieme vaargeul in de Schelde te onderhouden. Daarbij wordt jaarlijkse zo’n 10 miljoen m³ zand verplaatst in de Westerschelde naar een aantal afgebakende stortlocaties. Met de proefstorting bij de Suikerplaat heeft Maritieme Toegang een nieuwe stortlocatie voor zandige baggerspecie uitgeprobeerd. De ecologische monitoring van de effecten van deze proefstorting zijn uitgevoerd als onderdeel van Smartsediment.

Monitoring stortlocaties Beneden-Zeeschelde

In 2017 heeft Maritieme Toegang 2 nieuwe stortlocaties in gebruik genomen in de Beneden-Zeeschelde voor het terugstorten van baggerspecie die vrijkomt bij het onderhoud van de vaargeul. Het gaat om de Parelputten voor zandige baggerspecie en de Ketelputten voor slibrijke baggerspecie. De ecologische monitoring omtrent het in gebruik nemen van deze nieuwe stortlocaties is uitgevoerd als onderdeel van Smartsediment.

update: mei 2020



Alle projecten

Project verantwoordelijke

Provincie Zeeland

Totale subsidiale kosten

Op een totaal budget van € 7.582.687,68 levert Interreg een bijdrage van € 3.791.343,84 (50%)

Downloads