GrasgGoed - NGAG

Met 'GrasGoed - Natuurlijk Groen als Grondstof' geven natuurbeheerders, bedrijven en kennisinstellingen in de grensregio de resten van natuurbeheer een tweede leven. Vooral bij het beheer van natte gebieden (o.a. rietland, natte graslanden, vochtige heide) komen jaarlijks duizenden tonnen maaisel vrij dat niet of beperkt benut wordt. Niet alleen is het logistiek moeilijk om het maaisel uit de gebieden te halen, ook maaisel storten is een dure aangelegenheid. 

‘GrasGoed - Natuurlijk Groen als Grondstof’ wil daarom duurzame ketens van aanbod, inzameling, verwerking en afzet tot stand brengen. De focus ligt hierbij op enkele karakteristieke en natuurlijke landschappen in de grensregio zoals Altena-Biesbosch/Vlijmens Ven (rivierenlandschap), Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide (grensoverschrijdend heidelandschap) en Het Dommeldal/Vallei van de Zwarte Beek (grensoverschrijdend kleinschalig beekdal). 

Het project wil in de drie regio's zo veel mogelijk grasachtige biomassa bij elkaar brengen om tot een economisch interessante hoeveelheid te komen. Daartoe verbeteren we de onder meer maai-, voorbewerkings- en transportsystemen. Zo komt het maaisel beter uit de natuur en is het droog en goedkoper te vervoeren. We verbeteren ook machines die celstructuren van het gras vernietigen en scheiden in vezels, eiwitten en celsappen. Op basis hiervan ontwikkelen we nieuwe, regionale producten zoals papier en karton, isolatiemateriaal of veenvrije potgrond uit grasvezels. Het eiwitconcentraat en het nutriëntensap proberen we verder in te zetten als veevoeder of bodemverbeteraar. Met maaisel kunnen ontzettend veel producten ontwikkeld worden, maar de markt en technieken zijn nog nieuw. Binnen het project willen we de markt voor regionale biogebaseerde producten graag meer en beter ontsluiten.

In het eerste jaar van het project zijn de soorten en hoeveelheden reststromen die vrijkomen in de projectgebieden (Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide, Altena-Biesbosch en Vlijmens Ven, Dommeldal en Vallei van de Zwarte Beek) in kaart gebracht. De bevindingen werden samen gebracht in een uitgebreid rapport dat is te vinden op de website van het project. De resultaten zijn ook verwerkt in GIS-kaarten die beschikbaar zijn op internet (http://avans.webgispublisher.nl/Viewer.aspx?map=COEBBE). De gegevens van de inventarisatie zijn het afgelopen half jaar gebruikt voor het opstellen van een kosten-batenmodel grasverwaarding. Na testen van dit model door de partners zal het komend najaar via internet breed beschikbaar worden gesteld.

Om het natuurgras meer efficiënt uit de natuurgebieden te halen, zijn in de afgelopen periode verschillende activiteiten uitgevoerd met betrekking tot het maaien en verzamelen van het gras. Een eerste expertmeeting in mei 2017 bracht een heleboel nieuwe inzichten en enkele maanden later voerden we de eerste praktijktesten met aangepaste maai- en opraapmachines op rupsen uit dankzij die inzichten. Daarbij werd 15 hectare nat tot zeer nat grasland op veenbodem gemaaid en afgevoerd in natuurgebied Vallei van de Zwarte Beek. We onderzochten of dit snel en efficiënt kon zonder de bodem en de natuur te beschadigen. Op basis van die resultaten zullen er dit najaar aangepaste maai- en opraapmachines ontwikkeld worden en gaan we ons ook verder richten op transport en overslag(locaties).

Een volgende belangrijke stap in onze keten van gras tot goed, is de verwerking van het gemaaide natuurgras. Ten behoeve van eiwitwinning vindt de verwerking direct plaats na het maaien met een mobiele grasraffinagemachine. In het maaiseizoen van 2017 werden uitgebreid testen uitgevoerd met een eerste versie van de installatie. Op basis van deze eerste ervaringen werd een nieuw ontwerp van de installatie opgesteld en gerealiseerd. Deze verbeterde raffinagemachine zal het natuurgras optimaal kunnen verwerken tot producten zoals eiwitconcentraten, suikers (oligosachariden) en biologische meststoffen.
Naast directe verwerking, vonden er ook experimenten plaats waarbij verschillende soorten natuurgras (o.a. witbol, éénjarig riet, zegges, pitrus en lidrus) eerst werden ingekuild. Met die kuilen kunnen we het gras voor langere tijd bewaren en is het heel het jaar beschikbaar voor experimenten. Zo verwerkten we al ingekuild gras tot vezels en onderzochten of ze bruikbaar waren in potentiële eindproducten. Voor een aantal producten als papier, karton en isolatiematten waren de eerste resultaten veelbelovend. Voor andere producten als bodemverbeteraar/potgrond staat het verwerkingsproces nog niet helemaal op punt. De komende periode werken we hier verder aan. 

Het experiment om kattenbakkorrels te maken op basis van natuurgras blijkt zowel kwalitatief als economisch niet haalbaar en zullen we niet verder onderzoeken binnen het project.

Op basis van de eerste testen in 2017 zijn we aan de slag gegaan met het aanpassen en verfijnen van de verwerkingsinstallaties en voeren we tijdens het maaiseizoen van 2018 een nieuwe reeks testen uit. Zo wordt deze zomer experimenteel natuurgras gemaaid, gewonnen en ingekuild. Het natuurgras wordt op verschillende lengtes gesneden om kwaliteitsverschillen vast te stellen in het inkuilproces. Ook wordt gemaaid en gewonnen op verschillende tijdstippen (met dauw, zonder dauw) om inzicht te verkrijgen bij welke vochtgehalten het inkuilproces het beste verloopt. Op deze wijze wordt informatie verkregen op welke wijze natuurgras het best ingekuild kan worden.

De voorbije periode werden 4 biogebaseerde eindproducten gekozen waar we ons binnen GrasGoed op zullen richten met name papier, isolatiematten, bodemverbeteraar/potgrond en veevoeder. Voor deze producten zijn we volop businesscases en marketingplannen aan het ontwikkelen.

De verslagen van de expertmeetings zijn beschikbaar op www.grasgoed.eu

update: oktober 2018


logo-grasgoed-met-EU-vlag.png#asset:2200

Alle projecten

Project verantwoordelijke

Natuurpunt Beheer

Totale subsidiale kosten

Op een totaal budget van € 5.441.045,12 levert Interreg een bijdrage van € 2.720.522,56 (50%)

Nieuws & events

Alle berichten