Op containerbezoek bij chemiegigant BASF

Door Eileen van Dongen

Het moment waarop je je realiseert dat je je niet goed genoeg hebt ingelezen… Dat moment kwam gisteren nogal snel.

Een introductie

Gelezen had ik dat in dit project onderzocht werd of industrieel water van verschillende kwaliteit kan worden omgezet in proceswater. Zoet oppervlaktewater is namelijk schaars en grondwater mag niet meer opgepompt worden. Bij IMPROVED doen verschillende teams dan ook tests met brak water en afvalwater in twee containers die op dit moment op de site van chemiegigant BASF staan. Het project speelt in op de zoetwatervraag in de industrie en zou tot duurzame alternatieven voor proceswater kunnen leiden. Zou u nu ook niet zeggen dat ik me wel een goed beeld had kunnen vormen van het project? Helaas, niet dus.

Mijn petje te boven

Ik was uitgenodigd om ‘s ochtends de Project Management Meeting van IMPROVED bij te wonen. Mooi, dacht ik, dan hoor ik meer over het verloop van het project en de tot nu toe geboekte resultaten voordat de workshop start in de namiddag. Ik had me echt ingelezen, het leek me een erg interessant project – ik was alleen even vergeten dat ik slechts zeer beperkte kennis heb van natuurwetenschappen. Scheikundige elementen, zuivertechnieken, wiskundige termen, grafieken en tabellen vulden de uitgebreide PowerPoints. Misschien kent u het filmpje wel dat op Facebook circuleert, waarin een gek mannetje staat te dansen en met de titel “meanwhile in my brain”? De meeting ging hoe dan ook mijn petje te boven.


Na de meeting wist ik niet goed hoe ik mensen vragen kon stellen over het project, omdat ik nu echt het gevoel had gekregen er absoluut niks vanaf te weten. Ik raakte aan de praat met een aantal sprekers van tijdens de meeting en gaf in hun bijzijn eerlijk toe dat ik er niet veel van had begrepen. Dat begrepen zij gelukkig wel. De mannen met wie ik stond, waren stuk voor stuk van een ander onderzoeksteam of andere instelling. Zo stond ik met twee onderzoekers/doctoraatsstudenten voor de Universiteit Gent en weer een ander werkte bij Yara Sluiskil voor de afdeling Health, Environment, Safety, Quality (HESQ). Ze leken elkaar allemaal goed te kennen en grapten wat over het WK (er waren zowel Nederlanders als Vlamingen aanwezig, dus u kunt wel raden wie vooral aan het grappen en wie vooral stil was). 

Professionele presentaties in lekentaal

In dit gesprek leerde ik meer over de drie verschillende modules binnen het project: het houdt niet op bij de tests met water. Module 1 bestaat inderdaad uit onderzoek naar contaminanten en waterkwaliteit in de twee containers bij BASF. Er bestaan echter ook nog een module 2 en 3, legde doctoraatsstudent Tim De Seranno uit: “Module 1 is eigenlijk de oorzaak van het probleem en de andere modulen zijn belangrijk voor de gevolgen.” Zo detecteren de onderzoekers van module 2 microben in het water en doen zij onderzoek naar microbiële contaminatie. Deze microbiële contaminatie kan weer leiden tot microbieel geïnduceerde corrosie van het leidingwerk, wat ons bij module 3 brengt, de module waar De Seranno verantwoordelijk voor is. In deze laatste module wordt de interactie tussen materiaal en waterstof onderzocht, oftewel corrosie. De Seranno wist me alles in voor mij begrijpelijke taal uit te leggen. “Misschien zijn dan de presentaties tijdens de workshop makkelijker te volgen!” Ik was hem dankbaar voor zijn vertrouwen, maar vreesde ervoor.

Hij kreeg helaas geen gelijk. De aanwezigen werden verwelkomd door Marjolein Vanoppen van de Universiteit van Gent, waarna de verschillende onderzoekers hun presentaties hielden voor de aanwezigen. Kristof De Neve, Process Manager bij BASF, vertelde kort wat over BASF, IMPROVED en de duurzaamheidsdoelstellingen. Wist u dat 4% van het totale gasverbruik in heel België voor rekening van BASF Antwerpen komt? En dat BASF in 2020 50% minder drinkwater wil gebruiken in het productieproces ten opzichte van 2010 (van 30 naar 15 miljoen m3/jaar)? En wist u dat de site van BASF Antwerpen zo groot is als het hele stadscentrum van Antwerpen? Erg interessant, maar ik was vooral blij dat ik een presentatie in zijn geheel kon volgen.

Tromgeroffel: de containers!

Toen we met de bus naar de twee containers gebracht werden om met eigen ogen te zien waar nu zo veel van de presentaties over gingen, zag ik dat BASF Antwerpen echt bijna een stad op zichzelf is. We kwamen door wijken met verschillende soorten installaties, reden over goed geasfalteerde wegen en kwamen zelfs langs bushaltes voor werknemers. BASF gaf ons allemaal een helm en een veiligheidsbril en we kregen een rondleiding door de twee containers. Kasten, pompen, gele en oranje knoppen, buizen, draden en controleschermen: ze werden allemaal kort besproken door onze gidsen Marjolein Vanoppen, Paul Van Elslande en Ivaylo Hitsov. Het was erg interessant zo dicht bij het daadwerkelijke onderzoek te zijn.


Op deze dag bleek wel hoe veel verschillende teams bij zo’n breed onderzoek betrokken zijn. Tijdens de pauze had ik de mannen gevraagd of ze met zo veel verschillende teams en zo veel verschillende belangen niet verwikkeld raken in conflicten. Ewoud van den Brande van de HESQ-afdeling bij Yara verwoordde het mooi: “Belangenverstrengelingen komen absoluut niet voor. Het gaat in dit project om samenwerken en van elkaar leren.”

IMPROVED in de haven van Antwerpen

Ik moest nog 1,5 uur terug naar Antwerpen fietsen, want als het dan toch om een project gaat dat duurzame oplossingen probeert te vinden, laat ik het liefst de auto staan (duurzaam én gezond!). Op deze fietstocht trotseerde ik openstaande bruggen, hobbelde ik over slecht wegdek en liet ik mij angst aanjagen door de immens grote schepen. Door een goed doordacht systeem en optimale samenwerking van de sluizen en bruggen, was het toch mogelijk kriskras de overkant van de rivier te bereiken terwijl er meerdere bruggen open stonden. Ik stapte af om een reusachtig schip te bewonderen dat de haven invoer en bedacht me dat de Interreg-projecten die ik tot nu toe van dichtbij mocht meemaken, ondanks hun vele verschillen, toch iets gemeen hebben: een hechte samenwerking. Ja, samenwerken doen we dagelijks, maar productief en hecht samenwerken is wat anders. Terwijl ik weer op mijn fiets sprong en vrolijk naar huis fietste, stelde ik tevreden vast dat het met een hechte samenwerking bij Interreg wel goed zit.


Alle berichten

Eileen van Dongen is Interreg Reporter binnen het programma van Interreg Volunteer Youth, een initiatief dat deel uitmaakt van het Europese Solidariteitskorps.